– వేమన జయంతి సందర్భంగా ఒక ఆలోచనాత్మక వ్యాసం
గంజాయి శ్రీనివాస్ జనవరి 19 : (మనప్రజాప్రతినిధి)
యోగి వేమన పద్యాలు కేవలం సాహిత్య సృష్టులు మాత్రమే కాదు. అవి మనిషి అంతరంగాన్ని తడిమి, అతని జీవన ప్రయాణానికి దారి చూపే జీవన సూత్రాలు. శతాబ్దాల క్రితమే సమాజాన్ని గమనించి, మానవ స్వభావంలోని ద్వంద్వాలను ప్రశ్నించి, నిజమైన మార్పు ఎక్కడి నుంచి రావాలో స్పష్టంగా చెప్పిన మహనీయుడు యోగి వేమన.“మేడిపండు చూడ మేలిమైయుండు” అనే పద్యం ద్వారా వేమన బాహ్య ఆడంబరాలకు లోనవ్వవద్దని హెచ్చరిస్తాడు. బయటకు మెరిసే ప్రతిదీ లోపల మధురంగా ఉండకపోవచ్చని, మనిషి విలువలు రూపంలో కాకుండా గుణంలో ఉంటాయని ఈ ఒక్క వాక్యంతోనే బోధించాడు. నేటి వినియోగవాద సమాజంలో ఈ పద్యం మరింత ప్రాసంగికంగా మారింది.“ఉప్పు కప్పురంబు నొక్క పోలిక నుండు” అనే వేమన వాక్యం, సమానంగా కనిపించే వాటిలోని అసలైన తేడాను గుర్తించమని చెబుతుంది. రూపంలో ఒకేలా ఉన్నా గుణంలో, ప్రయోజనంలో భిన్నత ఉంటుందని, విచక్షణ లేకుండా నిర్ణయాలు తీసుకుంటే మోసపోతామని వేమన హెచ్చరిస్తాడు. ఇది వ్యక్తిగత జీవితానికే కాదు, సామాజిక–రాజకీయ నిర్ణయాలకు కూడా వర్తించే సత్యం.“ఆత్మశుద్ధి లేని ఆచారమేల” అనే పద్యం వేమన తత్వానికి కేంద్రబిందువు. బాహ్య ఆచారాలు, పూజలు, ఆర్భాటాలు కన్నా అంతరంగ శుద్ధి ముఖ్యం అని ఈ పద్యం గట్టిగా చెబుతుంది. మనిషి మనసు మారితేనే సమాజం మారుతుందన్న భావనను వేమన శతాబ్దాల ముందే స్పష్టంగా ప్రకటించాడు. ఇది కేవలం ఆధ్యాత్మిక సందేశం కాదు; సామాజిక సంస్కరణకు పునాది.
వేమన పద్యాల గొప్పతనం వాటి సారళ్యంలో ఉంది. సాధారణ ప్రజల భాషలో, రోజువారీ జీవన అనుభవాలతో ఆయన చెప్పిన మాటలు అందరికీ చేరువయ్యాయి. కులం, మతం, వర్గం అనే భేదాలను ప్రశ్నిస్తూ, సమానత్వం, నైతికత, ఆత్మగౌరవం వంటి విలువలను ఆయన పద్యాలు ప్రతిపాదించాయి.వేమన జయంతి అంటే కేవలం ఒక మహనీయుడిని స్మరించుకోవడం మాత్రమే కాదు. ఆయన చెప్పిన మాటలను మన జీవితాల్లో ఎంతవరకు అమలు చేస్తున్నామన్నది ఆత్మపరిశీలన చేసుకునే రోజు. వ్యక్తి మారితే సమాజం మారుతుందన్న వేమన సందేశం నేటి తరానికి మార్గదర్శకంగా నిలుస్తోంది.ఈ జయంతి సందర్భంగా వేమన పద్యాలను పుస్తకాలలో మాత్రమే కాకుండా, ఆచరణలోకి తీసుకురావడమే ఆయనకు నిజమైన నివాళి. మన ఆలోచనల్లో నిజాయితీ, మన ప్రవర్తనలో మానవత్వం, మన చర్యల్లో బాధ్యత కలిగినప్పుడే వేమన చూపిన మార్గం సార్థకం అవుతుంది.