-గంజాయి శ్రీనివాస్ ప్రజాప్రతినిధిపత్రిక టీవీఛానల్ చైర్మన్
-సమాచార యుగంలో చైతన్యం ఉపరితలమా? లోతుందా?
– సామాజిక మాధ్యమాల ప్రభావం దిశానిర్దేశమా? దారితప్పుదామా?
– ఓటు హక్కు వినియోగం సంఖ్యల పెరుగుదల సరిపోతుందా?
– ప్రజాస్వామ్య భవిష్యత్తు యువత బాధ్యత ఎంత?
ఫిబ్రవరి 15 (మనప్రజాప్రతినిధి): భారతదేశం యువత దేశంగా పిలవబడుతోంది. జనాభాలో అధిక శాతం యువతే ఉండటం ప్రజాస్వామ్యానికి ఒక గొప్ప అవకాశంగా భావించబడుతోంది. అలాంటి నేపథ్యంలో యువతలో రాజకీయ అవగాహన స్థాయి ఎలా ఉందన్నది అత్యంత ప్రాధాన్యమైన ప్రశ్న. ఒకవైపు సమాచార విప్లవం యువతకు అపారమైన సమాచారం అందుబాటులోకి తెచ్చింది. మరోవైపు అదే సమాచారం గందరగోళానికి, భావోద్వేగ రాజకీయాలకు దారితీస్తోందన్న విమర్శలు ఉన్నాయి. ఈ రెండు విభిన్న వాస్తవాల మధ్య యువత రాజకీయ అవగాహన నిజంగా పెరుగుతోందా? లేక ఉపరితల స్థాయిలోనే పరిమితమవుతోందా అన్న సందేహం ముందుకు వస్తోంది.
సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అభివృద్ధి యువతను రాజకీయ చర్చలకు దగ్గర చేసింది. ఎన్నికల సమయంలో సోషల్ వేదికలు చురుకుగా మారుతున్నాయి. విధానాలపై చర్చలు, విమర్శలు, సమీక్షలు జరుగుతున్నాయి. ప్రజా సమస్యలపై యువత స్పందిస్తోంది. పర్యావరణం, ఉపాధి, విద్య, ధరల పెరుగుదల వంటి అంశాలపై యువత ఉద్యమాలు కూడా కనిపిస్తున్నాయి. ఇది రాజకీయ చైతన్యం పెరుగుతోందన్న సంకేతం.
అయితే మరో కోణంలో చూస్తే, సమాచార మోత అధికమవడం వల్ల వాస్తవాన్ని విశ్లేషించే లోతు తగ్గుతోందన్న వాదనలు ఉన్నాయి. తక్షణ స్పందనలే ఎక్కువగా కనిపిస్తున్నాయి. అంశాలపై పూర్తిస్థాయి అవగాహన లేకుండా అభిప్రాయాలు వ్యక్తపరచడం పెరిగింది. సామాజిక మాధ్యమాల్లో ప్రచారం, అసత్య సమాచారం, భావోద్వేగ పోస్టులు యువతను ప్రభావితం చేసే అవకాశముంది. విమర్శనాత్మక ఆలోచన కంటే వెంటనే స్పందించడం ప్రధాన ధోరణిగా మారుతోంది.
ఓటు హక్కు వినియోగంలో యువత భాగస్వామ్యం గణనీయంగా పెరుగుతోందని గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. ఇది ప్రజాస్వామ్యానికి మంచి సూచిక. కానీ ఓటు వేయడం ఒక్కటే రాజకీయ అవగాహనకు ప్రమాణం కాదు. విధానాలను అర్థం చేసుకోవడం, రాజ్యాంగ విలువలను గౌరవించడం, ప్రజా సమస్యల పరిష్కారంలో భాగస్వామ్యం కావడం కూడా సమానంగా ముఖ్యం. యువత రాజకీయాలను కేవలం విమర్శల వేదికగా కాకుండా బాధ్యతగా చూడాల్సిన అవసరం ఉంది.
విద్యాసంస్థల్లో పౌర శాస్త్రంపై మరింత దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉంది. రాజ్యాంగం, హక్కులు, బాధ్యతలు, ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థపై లోతైన అవగాహన పెంపొందించాలి. రాజకీయాల్లో పాల్గొనడం అంటే పార్టీ రాజకీయాల్లో చేరడమే కాదు. సమాజ సేవ, అవగాహన కార్యక్రమాలు, విధానాలపై చర్చలుఇవీ కూడా రాజకీయ చైతన్య రూపాలే. యువత ఈ దిశగా అడుగులు వేయాలి.
ప్రస్తుతం యువతలో ఒక విరుద్ధ ధోరణి కనిపిస్తోంది. ఒకవైపు రాజకీయాలపై ఆసక్తి పెరుగుతోంది. మరోవైపు రాజకీయాలను పూర్తిగా దూరం పెట్టాలనే భావన కూడా ఉంది. అవినీతి, నెగెటివ్ ప్రచారం, వ్యక్తిగత దూషణలు యువతలో విసుగును కలిగిస్తున్నాయి. ఈ పరిస్థితి మారాలంటే రాజకీయ వ్యవస్థలో పారదర్శకత, విలువలు పెరగాలి. యువతకు ఆదర్శంగా నిలిచే నాయకత్వం అవసరం.
భవిష్యత్ ప్రజాస్వామ్యం యువత చేతుల్లోనే ఉంది. అవగాహనతో కూడిన యువత సమాజాన్ని సానుకూల దిశగా నడిపించగలదు. భావోద్వేగాలకు లోనవకుండా వాస్తవాలను విశ్లేషించే సామర్థ్యం పెరగాలి. విభజనకంటే ఐక్యతను, ద్వేషకంటే చర్చను, అంధ అనుసరణకంటే విమర్శనాత్మక ఆలోచనను ప్రోత్సహించాలి.
మొత్తంగా యువతలో రాజకీయ అవగాహన పూర్తిగా తగ్గిపోలేదు. అలాగే పూర్తిగా పరిపక్వమైందని కూడా చెప్పలేం. సమాచారం పెరిగింది, స్పందన పెరిగింది. కానీ లోతు, విశ్లేషణ, బాధ్యతతో కూడిన పాల్గొనడం పెరగాలి. ప్రజాస్వామ్య బలం యువత చైతన్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అవగాహనతో, విలువలతో, బాధ్యతతో ముందుకు సాగే యువతే దేశ భవిష్యత్తును బలపరుస్తుంది.