వాహన ప్రమాదాల మరణాలు  కుటుంబాల్ని కదిలించే నిశ్శబ్ద మహమ్మారి

📰 Generate e-Paper Clip

– ప్రపంచవ్యాప్తంగా రోడ్డు ప్రమాదాల మానవ నష్టం ఎంత భారీగా ఉంది?
– భారతదేశంలో ప్రమాదాల పెరుగుదల కారణాలు, లోపాలు, బాధ్యతలు
– రోడ్డు భద్రతకు అవసరమైన నిర్మాణాత్మక మార్పులు ఏవి?

(డెస్క్, నవంబర్ 15) (మనప్రజాప్రతినిధి):
ప్రతిరోజూ వార్తల్లో కనిపిస్తున్న వాహన ప్రమాదాలను మనం సాధారణ సంఘటనలుగా తీసుకోవడం ఒక ప్రమాదకరమైన సామాజిక అలవాటుగా మారింది. ఒక ప్రమాదం జరిగి ప్రాణం పొతే అది వార్త; కానీ ఆ వార్త ముగిసిన వెంటనే ఆ కుటుంబానికి మొదలయ్యేది అసహనకరమైన బాధ, ఆర్థిక కష్టాలు, మానసిక దెబ్బ, భవిష్యత్తుపై అనిశ్చితి. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అంచనా ప్రకారం, రోడ్డు ప్రమాదాలు ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా 15–29 ఏళ్ల యువత చనిపోవడానికి ప్రధాన కారణం. ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 13 లక్షల మంది రోడ్డు ప్రమాదాల్లో మరణిస్తుండటం ఈ సమస్య ఎంత తీవ్రమైందో చూపిస్తుంది. ఇలాంటి నేపధ్యంలో పాటించే World Day of Remembrance for Road Traffic Victims అనేది కేవలం బాధితులను స్మరించడమే కాదు; మనం సమాజంగా ఎక్కడ తప్పు చేస్తున్నామో గుర్తు చేసే భారీ బాధ్యతా దినం కూడా.
భారతదేశంలో పరిస్థితి ప్రపంచ సగటులను మించిపోయే స్థాయిలో భయంకరంగా ఉంది. ప్రతి సంవత్సరం 1.55 లక్షల మంది మరణాలు, 4.5 లక్షల ప్రమాదాలు, 3 లక్షలకు పైగా గాయాలు ఇవన్నీ మన దేశాన్ని ప్రమాదాల విషయంలో ప్రపంచంలో అత్యంత ప్రమాదకర దేశాల జాబితాలో నిలబెడుతున్నాయి. ప్రధాన కారణాలు స్పష్టమే: వేగం, హెల్మెట్ లేకపోవడం, సీట్‌బెల్ట్‌ను అవమానంగా చూడటం, మద్యం సేవించి డ్రైవింగ్, ఓవర్‌టేకింగ్ అజాగ్రత్త, మొబైల్ ఫోన్ వాడకం. 70% ప్రమాదాలు 18–45 ఏళ్ల మధ్య జరుగుతున్నాయి అంటే దేశ ఉత్పత్తిశక్తి, కార్మికశక్తి, కుటుంబాధారం ఇవే ప్రధానంగా దెబ్బతింటున్నాయి. ఇంకో వైపు, రోడ్ల నాణ్యత, చెడు డిజైన్, తగిన సైన్‌బోర్డులు లేకపోవడం, పర్యవేక్షణ లోపాలు, రాత్రి లైటింగ్ సరిగా లేకపోవడం ఒక ప్రమాదం వ్యక్తిగత తప్పిదం కావొచ్చు; కానీ తీవ్రమైన ప్రమాదాలు తరచూ వ్యవస్థాపక వైఫల్యం.
భారతీయ ప్రమాదాల్లో అత్యంత బాధాకరమైన విషయం ప్రమాదం తర్వాత జరిగే మెడికల్ స్పందనలో ఆలస్యం. ‘గోల్డెన్ అవర్’ అనే అత్యంత కీలకమైన తొలి గంటలో చికిత్స అందిస్తే 50% ప్రాణాలు రక్షించవచ్చని డాక్టర్లు చెబుతారు. కానీ మన దేశంలో అంబులెన్స్ చేరుకునే సగటు సమయం 15 నుంచి 40 నిమిషాలు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో అయితే మరింత ఆలస్యం. రోడ్లపై ఆపత్కాల లేన్స్ లేకపోవడం, ట్రాఫిక్‌లో అంబులెన్స్‌ను ముందుకు పంపే సంస్కృతి లేకపోవడం, కొన్నిసార్లు పబ్లిక్ మొబైల్‌లో వీడియో తీస్తూ నిలబడిపోవడం ఇవి అన్ని కలిసి మరణాల సంఖ్యను రెట్టింపు చేస్తున్నాయి. ప్రమాదం తర్వాత ఆసుపత్రుల్లో చికిత్స ఖర్చులు ఒక కుటుంబాన్ని ఆర్థికంగా పాడుచేయగలవు. కుటుంబం  చనిపోతే, ఆ కుటుంబం సంవత్సరాల పాటు మానసిక ఆర్థిక విపత్తులోకి జారిపోతుంది. ఇవన్నీ మనం ‘ప్రమాదం’ అనే ఒక్క పదం వెనుక దాగించి ఉంచుతున్న వాస్తవ మానవ వ్యధలు.
రోడ్డు భద్రతను మెరుగుపరచడానికి ఏం చేయాలి? ఇది ఒక్కరోజులో మారదు; కానీ సరైన విధానాలతో విపరీతంగా తగ్గించవచ్చు. మొదట వ్యక్తిగత స్థాయిలో హెల్మెట్ అనేది తలపై పెట్టుకునే వస్తువు కాదు, అది ప్రాణ రక్షణ; సీట్‌బెల్ట్ కేవలం పోలీస్ ఫైన్ తప్పించడానికి కాదు, అది జీవించే అవకాశం. డ్రైవింగ్‌లో మొబైల్ వాడకం ప్రమాదాలకు మూలం అని అందరికీ తెలిసినా సమర్థంగా ఆపడం జరగటం లేదు. ప్రభుత్వాలు ట్రాఫిక్ నియమాలను అమలు చేయడంలో మరింత కఠినంగా ఉండాలి. రోడ్ల నాణ్యత పెంపు, ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ డిజైన్, ట్రాఫిక్ సర్వైలెన్స్ కెమెరాలు, ఆటోమేటెడ్ పెనాల్టీలు పెద్ద నగరాలలో మాత్రమే కాకుండా చిన్న పట్టణాలు, గ్రామీణ రోడ్లపై కూడా భద్రతా ప్రమాణాలు సమానంగా ఉండాలి. స్కూళ్లలో రోడ్డు భద్రతను తప్పనిసరి పాఠ్యాంశంగా ప్రవేశపెట్టడం, ప్రతి వాహనదారుడికి రిఫ్రెషర్ ట్రైనింగ్ ఇవ్వడం చివరికి, వాహన దుర్ఘటన బాధితుల రిమింబరెన్స్ దినం మనకు తెలియజేసే నిజం ఎంతో స్పష్టమైనది.
రోడ్డు ప్రమాదం అనేది దురదృష్టం కాదు, అది నివారించగలిగిన మానవ తప్పిదం.
అది ఒకరి తప్పు కాదు; అది సమాజం, ప్రభుత్వం, వ్యవస్థ, వాహనదారులందరి కలయికలో జరిగే వైఫల్యం.
ఇలాంటి మరణాలు జరుగకూడదంటే మనం మార్చుకోవాల్సింది కేవలం రోడ్లు కాదు . మన ఆలోచన, మన బాధ్యత, మన డ్రైవింగ్ సంస్కృతి.