గంజాయి రమేష్ జనవరి 19 (మనప్రజాప్రతినిధి):
దేశవ్యాప్తంగా గ్రామాల నుంచి పట్టణాల వైపు జరుగుతున్న వలస ఇప్పుడు సాధారణ ఘటనగా మారింది. వ్యవసాయం లాభసాటి వృత్తిగా నిలవకపోవడం, సాగునీటి సమస్యలు, పంటల ధరలపై అనిశ్చితి, ఉపాధి అవకాశాల కొరత వంటి అంశాలు గ్రామీణ యువతను పట్టణాల బాట పట్టిస్తున్నాయి. చదువు పూర్తయిన యువకుడు గ్రామంలో భవిష్యత్ కనిపించక నగరమే ఆశగా మారుతోంది. గ్రామాల్లో నాణ్యమైన విద్య, ఆరోగ్యం, రవాణా వంటి మౌలిక వసతుల లోపం కూడా ఈ వలసను వేగవంతం చేస్తోంది.
– ఖాళీ అవుతున్న గ్రామాలు – కుంగిపోతున్న స్థానిక జీవనం
గ్రామాలు ఖాళీ అవుతుండటంతో అక్కడి ఆర్థిక, సామాజిక జీవితం క్రమంగా కుంగిపోతోంది. సాగుభూములు నిరుపయోగంగా మారుతున్నాయి. రైతు కుటుంబాల్లో పని చేసే చేతులు తగ్గిపోవడంతో వ్యవసాయ ఉత్పత్తిపై ప్రభావం పడుతోంది. పల్లె బజార్లు వెలవెలబోతున్నాయి; సంప్రదాయ వృత్తులు కనుమరుగవుతున్నాయి. ఒకప్పుడు ఉత్సాహంగా ఉండే గ్రామీణ సమాజం, ఇప్పుడు వృద్ధులు మరియు మహిళలకే పరిమితమవుతూ అసమతుల్యతను ఎదుర్కొంటోంది.
– పట్టణాలపై పెరుగుతున్న భారం
గ్రామాల నుంచి వస్తున్న వలసలు పట్టణాలపై తీవ్రమైన ఒత్తిడిని మోపుతున్నాయి. నివాస సమస్య తీరక స్లమ్లు విస్తరిస్తున్నాయి. ట్రాఫిక్ రద్దీ, కాలుష్యం, తాగునీటి కొరత, మురుగునీటి సమస్యలు పెరుగుతున్నాయి. ఉద్యోగాల కోసం పోటీ తీవ్రమై, అనధికార రంగాల్లో పని చేసే వారి సంఖ్య పెరుగుతోంది. ఫలితంగా పట్టణ జీవితం ఖరీదైనదిగా, ఒత్తిడితో నిండినదిగా మారుతోంది.
– పాలన లోపమా? ప్రణాళికల వైఫల్యమా?
ఈ పరిస్థితి ఒక్కరోజులో ఏర్పడినది కాదు. గ్రామీణాభివృద్ధి ప్రణాళికలు కాగితాలకే పరిమితమవ్వడం, పరిశ్రమలు–ఉపాధి అవకాశాలు గ్రామాల దాకా చేరకపోవడం ప్రధాన కారణాలు. సాగునీరు, నిల్వ సదుపాయాలు, మార్కెటింగ్ మద్దతు లేకుండా వ్యవసాయాన్ని నిలబెట్టడం సాధ్యం కాదు. గ్రామీణ విద్యా–ఆరోగ్య వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయకుండా “గ్రామాల్లోనే ఉద్యోగాలు” అన్న మాట నినాదంగానే మిగులుతోంది.
– సమతుల అభివృద్ధే పరిష్కారం
గ్రామాలు ఖాళీ కావడం ఆగాలంటే గ్రామాల్లోనే గౌరవప్రదమైన ఉపాధి సృష్టించాలి. వ్యవసాయానికి విలువ జోడించే పరిశ్రమలు, ఆహార ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు, చిన్న–మధ్య తరహా పరిశ్రమలను గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఏర్పాటు చేయాలి. డిజిటల్ కనెక్టివిటీ, నాణ్యమైన విద్య–ఆరోగ్య సేవలు, సమర్థవంతమైన రవాణా ఉంటే యువత గ్రామాల్లోనే భవిష్యత్ చూస్తుంది. అదే సమయంలో పట్టణాభివృద్ధి కూడా ప్రణాళికాబద్ధంగా సాగాలగ్రామాలు ఖాళీ అవుతున్నాయా? పట్టణాల భారం పెరుగుతోందా?ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం ఒకటే: సమతుల అభివృద్ధి లోపం. గ్రామం బలపడితేనే పట్టణం నిలబడుతుంది. రెండూ సమంగా ఎదిగినప్పుడే దేశ అభివృద్ధి నిజమైన అర్థం సంతరించుకుంటుంది. గ్రామాలు ఖాళీ అవుతున్నాయంటే దానికి ప్రధాన కారణం సమతుల అభివృద్ధి లేకపోవడమే. గ్రామీణాభివృద్ధి పేరుతో అనేక పథకాలు ప్రకటించినా, అవి నేలమీద ప్రభావవంతంగా అమలవడం లేదు. సాగునీటి ప్రాజెక్టులు, గోదాములు, మార్కెటింగ్ మద్దతు, గ్రామీణ పరిశ్రమలు—ఇవన్నీ సమగ్రంగా అమలైతేనే గ్రామాల్లో ఉపాధి నిలబడుతుంది. కానీ ప్రణాళికల లోపం, రాజకీయ సంకల్పం లేకపోవడం వల్ల గ్రామాలు నిర్లక్ష్యానికి గురవుతున్నాయి.గ్రామాల్లోనే ఉద్యోగాలు నినాదమా? అవసరమా?“గ్రామాల్లోనే ఉద్యోగాలు” అన్న మాట నినాదంగా కాకుండా వాస్తవంగా మారాల్సిన అవసరం ఉంది. వ్యవసాయానికి విలువ జోడించే ఆహార ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు, డెయిరీ, మత్స్య, పౌల్ట్రీ, హస్తకళల ఆధారిత పరిశ్రమలను గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఏర్పాటు చేయాలి. డిజిటల్ కనెక్టివిటీ పెరిగితే ఐటీ, సేవల రంగాల్లో కూడా గ్రామాల నుంచే పని చేసే అవకాశాలు ఏర్పడతాయి. అప్పుడే యువత గ్రామాన్ని వదిలి వెళ్లకుండా అక్కడే భవిష్యత్ చూసే అవకాశం ఉంటుంది.సమతుల అభివృద్ధే దేశ భవిష్యత్
గ్రామాలు ఖాళీ అవుతున్నాయా? పట్టణాల భారం పెరుగుతోందా?—ఈ ప్రశ్నలు మన పాలనా దిశను ప్రశ్నిస్తున్నాయి. గ్రామం బలపడితేనే పట్టణం నిలబడుతుంది. గ్రామీణ–పట్టణ అభివృద్ధి సమతులంగా సాగితేనే దేశం స్థిరమైన అభివృద్ధి బాటలో నడుస్తుంది. గ్రామాన్ని నిర్లక్ష్యం చేసి, పట్టణాలకే అభివృద్ధి కేంద్రీకరిస్తే, ఆ భారాన్ని చివరికి దేశమే మోయాల్సి వస్తుంది.
ఖాళీ అవుతున్న గ్రామాలు..
పట్టణాలపై పెరుగుతున్న భారం
